ದೇಹ ತುಂಬಾ ದಣಿದಿರುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಕೆಲಸ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಒತ್ತಡ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ಕೂಡಲೇ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆಗಳು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ, ಅನಾವಶ್ಯಕ ಯೋಚನೆಗಳು ತಲೆ ತುಂಬುತ್ತವೆ. “ನನಗೆ ನಿದ್ರೆ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೇ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾತ್ರಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಮೆದುಳು, ಒತ್ತಡ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಸಂಯೋಜಿತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಮೆದುಳು ಯಾಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾಗುತ್ತದೆ?
ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ “ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಮೋಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್” ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಆತಂಕ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾಗಿ, ನಿರಂತರ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಮೆದುಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ “ಅಲರ್ಟ್ ಮೋಡ್” ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಒತ್ತಡ ಹಾರ್ಮೋನ್ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗದೇ ದೇಹ ಇನ್ನೂ “ಕೆಲಸದ ಸಮಯ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ದೇಹ ದಣಿದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ “ಹೈಪರ್ ಅರೌಸಲ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲನ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ
ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಗೆ GABA ಎಂಬ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಡೋಪಮಿನ್ ಮತ್ತು ಓರೆಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಮೆದುಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದರಿಂದ:
- ಮನಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಓಡುತ್ತದೆ
- ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವೂ ದೊಡ್ಡ ಚಿಂತೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ
- ನಿದ್ರೆ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ
- ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದಣಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಹೊಟ್ಟೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ
ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಆರೋಗ್ಯವೂ ನಿದ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ವಸ್ಥ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮೆದುಳಿಗೆ ಒತ್ತಡದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ.
ಅದರಲ್ಲೂ ರಾತ್ರಿ ಭಾರವಾದ ಆಹಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಫೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥ ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಯಾವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ?
ಈ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ರಾತ್ರಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು:
- ಅಸಮಯದ ನಿದ್ರೆ
- ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ
- ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್
- ಮದ್ಯಪಾನ
- ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಯಾಮ
- ದಿನಪೂರ್ತಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಕೊಡಬಹುದು:
- ಮಲಗುವ 1 ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ದೂರವಿಡಿ
- ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗಿ
- ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ
- ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ
- ಹಗುರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ
- ರಾತ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿ
ನಿದ್ರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಸಹ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ದೇಹ ದಣಿದರೂ ಮನಸ್ಸು ನಿಲ್ಲದೇ ಓಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಮ್ಮ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಒತ್ತಡ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವ ಕ್ರಮಗಳು ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.