ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಏಕೆ ಊಹಿಸುತ್ತದೆ? ಆತಂಕವು ಭಯವನ್ನೇ ವಾಸ್ತವವೆಂದು ಹೇಗೆ ನಂಬಿಸುತ್ತದೆ
ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಾದರೂ ಉತ್ತರ ಬಂದಿಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣವೇ “ಅವರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿರಬಹುದು” ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ತಲೆನೋವು ಬಂದರೂ “ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣವೇ?” ಎಂಬ ಭಯ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪಾದರೂ “ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಹೋಗಬಹುದು” ಎಂಬ ಆತಂಕ ಕಾಡುತ್ತದೆ.
ನಿಜವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇನ್ನೂ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದ ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆತಂಕದ ದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರ.
ಮಾನವನ ಮೆದುಳು ಮೂಲತಃ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಗುಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನಗತ್ಯ ಭಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಮ್ಮ ಯೋಚನೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಸತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಯ ಒಂದೇ ಫಲಿತಾಂಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತಂಕ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅತಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ
ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಟ್ಟ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ನಿಜವಾದ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲ.
ಒಂದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ದೇಹವೂ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಆತಂಕದ ಚಕ್ರ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ನಿಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ:
“ಈಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಕೆಟ್ಟ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ.”
ಈ ಒಂದು ಅರಿವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯೋಚನೆಯೊಳಗಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕರೆತರುತ್ತದೆ. ಆಗ ನೀವು ಭಯವನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.
ದೇಹವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸೂ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ
ಆತಂಕ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿ.
- ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇಡಿ.
- ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟ ಮಾಡಿ.
- ಭುಜಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ.
- ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ ಅಥವಾ ತಣ್ಣನೆಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಿರಿ.
ಈ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳು ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಆತಂಕದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ನಂತರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ:
“ಈ ಭಯ ಈಗ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?”
ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ “ಇಲ್ಲ” ಎಂಬುದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆತಂಕ ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವಲ್ಲ
ಈ ಕೆಲವು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
- ನಾನು ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಊಹಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
- ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
- ಆತಂಕದ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.
- ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದೇನೆ.
ಆತಂಕವು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ನಾವು ಊಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿಗಳೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಭಯದ ಯೋಚನೆಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವು ಕೇವಲ ಯೋಚನೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
ನೀವು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆ ನಿಜವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ವರ್ತಮಾನ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಾಗ ಆತಂಕದ ಹಿಡಿತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಯವನ್ನು ನಂಬುವ ಬದಲು, ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ನಂಬಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದೀರಿ.